آخرین اخبار

شبي درميزباني كوير برگرفته از: کتاب جُنگ سامان به قلم محمد علی عظیمیان زواره

زواره شهريست به وسعت كوير ،وبه بلنداي دلهاي پاك مردم آن،كه روز ها آيينه دار خورشيد وشبها آيينه دار ستارگان مي باشند. آری اینجا آبی آسمان از دل تفیده زمین آغاز می گردد. خاک ترک خورده زمین دل بی انتهای آسمان است، وآسمان دریای بی منتهای رحمت الهی است وخد ا درهمین نزدیکی است. از کرانه بی انتهای کویر تا آسمان خداوندیش راهی نیست ، كويراگرچه ازيك رشته جُلگه گِل آلودونمكزار است ويا به عبارت ديگر كويربه پست ترين نقاط بيابان گفته مي شود، و هرچند در سكوت وخاموشي نهفته ،امّا، هزاران رمز ورازدر دل خود دارد. کویر مرکزی ایران روزگاری از یک اقیانوس پهناور به نام تَتِس نام داشته وزواره درشش هزار سال پیش از یک دریایی پهناور، باقیمانده از اقیانوس تتس بوده، اما، ناخدایان آن دریا، امروزبه جای تماشای امواج خروشان و پرتلاطم دریا به نظاره فریاد طوفان های شن های روان نشسته وازدل با صفا ومحبّت آمیزمردمان سخت کوش این د یار سخن می گویند که یوسف آسا درحاشیه کویر مرکزی سکنی دارند. لذا بدين منظوردريكي از روزهاي نيمه آبان ماه که از گرمای هوای تابستانی کاسته

تابستاني كاسته شد ه بود ، با جمعي از دوستان تصميم گرفتيم سیر وسفری به كويرمرکزی داشته باشیم و از نزديك اين ديار مرموز را تماشا كنيم. عصرهنگام بودبا جمعی از دوستان، توشه اي برداشتيم وبايك وسيله نقليه به سمت كويرمرکزی كه درشمال شهرزواره اصفهان واقع شده حركت کردیم، پس از طی هیجده کلیومتر مسافت به روستای کریم آباد ازتوابع زواره رسیدیم.

درآهنگ راه آنچه نظرمان را به خود جلب مي كرد ،درختان تاغي بود كه با پيكري سخت و مقاوم با شاخساري غبارآلود فضاي وسيعي از شنزارهاي دشت كوير مركزي را پوشانده بود وچون محافظي همّت گماشته و ازحركت وجابجايي شنهاي روان ممانعت به عمل آورده، و گويي اين درختان با صبر واستقامت درانتظار شبنمي از باران ترنم شكرانه دارد، وازطرفي ديگر تپه هايي از شنهاي روان كه از آثار طوفانهاي مخرب گذشته بود چون عارضه اي، از زمين به صورت مارپيچي پشت سر هم بر جاي مانده و بر روي اين تپه ها بوته هاي َسبَط مانندي مشاهده مي شد.
درگذركوتاهي كه به روستاي كريم آباد داشتيم.آنچه مشاهده كرديم .كريم آباد روستايي است قديمي، وقلعه اي در ساختارگِل وخِشت دراين روستا به چشم مي خورد.مردم روستاي كريم آباد مانند مردم ديگر روستاهاي همجوار خود مبادرت به شغل كشاورزي ودامپروري داشته، وآب مصرف كشاورزي اين روستا از يك حلقه چاه عميق تامين ميگردد. اين روستا به واسطه قرار گرفتن درمسير راه قديمي زواره به گرمسار و ورامين از اهميت فوق العاده اي برخوردار بوده،وازطرفي ديگر درمحوطه اين روستا زيبا ترين پديده هاي تاريخي وطبيعي نظرهر بيننده و ياگردشگري را به خود جلب مي نمايد. و بي جهت نيست ميراث فرهنگي وگردشگري كشور، روستاي كريم آباد را به روستاي گردشگري شناخته و احداث كمپ گردشگري را در اين روستا ضروري ولازم مي داند، يكي از پديده هاي تاريخي در محوطه كريم تپه اي است كه در بين روستاي جعفر آباد وكريم آباد قرارگرفته، وبه تپه چاه نو مشهور مي باشد.
اين تپه مرتفع بوده و مساحتي از زمين را بستر خود قرار داده وبر فرازآن قطعات سفالي لعاب دار وساده به چشم مي خوردكه مربوط به روزگار پيشين مرد م اين ديار است .از روستاي كريم آباد با كمي قدم فراتر كه به سمت كوير مي رويم،

به تپه هايي مرتفع از شن هاي روان مي رسيم كه در جاي جاي بيابان جلوه زيبا نشانده و درختان گز به صورت فشرده ودر سطح افقي از همه جوانب اين تپه ها سر در آورده ، ودرهنگام بارندگي و نزولات شيارهاي شوره اي از پاي درختان فرو ريخته،گويي اين درختان در غربت كويراشك مي ريزند.
مسيرمان را از روستاي كريم آباد به سمت كوير ادامه داده و پس از گذشت ۳ كيلومتربه ابتداي كوير رسيديم،
منطره كويردر شفافيت نورخورشيدوكرت بنديهايي كه از جريان سيلابهاي فصلي درسطح كوير شكل گرفته، زيبايي خاصي به كوير بخشيده است ،

از “طرفي كويريادآورروزگاراني است كه حكايت از درياي پهناور داشته و نام زواره نيز از« زو به معني دريا وره به معني راه» گرفته شده و كوير مركزي از بقاياي دريا هاي دوران سوم زمين شناسي بوده كه در تحولات زمين ، وكاهش ورود آب در پايان اين دوران به خشكي گراييده، ودرحال حاضر چون سرابي است كه امواجي از نور خورشيد در آن تبلور مي زند. امّا، سيستم ريشه اي پر قدرت ، وسيع وعميق شاهكار خلقت انديشمندانه ازگياهان بياباني نظير تاغ ،خارشتر، اُشنان وسَبَط و ديگر گياهاني را در جاي جاي حاشيه كوير مركزي بطوروسيع رويش داده كه نقش اساسي چنين گياهاني علاوه بر استفاده در طب سنتي و ساخت مواد دارويی، نيز خوراك لذيذدام خصوصا شترمي باشد.
در ميان كويرجاده اي به عرض«۶ متر» وجود دارد وبه جاده نمك كشها است و وسايل نقليه به راحتي مي تواند از آن عبور كند .اين جاده تنها جاده قديمي است كه راه شمال كشور را به جنوب وبالعكس مرتبط مي سازد.‌ وشاخه اي از همين راه به كاروانسراي (شاه عباسي) مرنجاب آران وبيدگل ارتباط دارد.پس از عبور ازعرض۹ كيلو متري »كوير،‌ ناگهان كوههاي خار وسياه كوه از دور نمايان مي شد.
حدود ۵۰ كيلومتر ديگر مسير را پيموديم و به دامنه كوههاي خاروسياه‌كوه رسيديم و از وسيله نقليه پياده شديم . با وجودي كه دقايقي از روز باقي نمانده بود و هوا رو به تاريكي مي‌رفت و لكه هايي از ابرهاي سياه بر فرازآسمان ظاهر گرديده بود،قطراتي از باران فرو مي‌ريخت و هوا سرد مي‌شد وهرچنددامنه اين كوهها همواربود.امّا از درون تعدادي ازرودخانه‌هاي فصلي كه كرانه هاي آن پرازنمك بود گذشتيم وخودمان را به ساربانهايي كه دراطراف چاههاي آب اطراق كرده بودند رسانديم. آنها بسيارخوشحال شدند وما را تحويل گرفتند و آتشي از هيزم تاغ برافروختند.
پس از اقامه نماز مغرب وعشاء گرداگردآتش به پاي صحبت گرم و دلنشين اين برادران نشستيم. لكه هاي ابر از آسمان رُخت بربست وآسمان مملو از ستارگاني بود كه گويي بر بالاي سرما به رقص در آمده و گفتگوداشتند، دراين موقع يكي از ستارگان قمرمصنوعي که درحال حركت بود ما را متوجه خود ساخت. يكي از ساربانها بيان داشت كه روزي درگشت وگذر بيابان متوجه شدم يكي ازاين ستارگان كه بيشتر به كاردستي دانشجويان شباهت داشت پس ازتمام شدن باطري آن به زمين سقوط كرد ،‌آن را برداشتم و به شهر آوردم ،‌امّاپاسگاه ژاندارمري زواره( قبل از انقلاب اسلامي) آن شي را از من گرفت .و سپس هركدام درموارد مختلف سخني شيرين بيان داشتند .
‌يكي ازآنها درمورد تجربيات گذشته و صورفلكي ستارگان صحبت مي كرد وديگري درمورد احداث راه زواره به ورامين صحبت داشت و بيان نمود كه اگردولت خدمتگذار، نسبت به احداث جاده زواره به گرمسارورامين اقدام نمايد، مسير راه چندين استان و ده ها شهر جنوبي كشور به تهران و استانهاي سمنان وخراسان نزديك مي شود و از تردد راههاي دور وازساييدگي لاستيك وسايل نقليه كاسته مي‌شود و به نفع عموم مردم مي باشد ، و درضمن رفت و آمد دركوير باعث رونق كوير شده وخصوصاً شهر تاريخي و مذهبي زواره با آن همه جاذبه هاي تاريخي و بزرگ مرداني كه از دل آن برخاسته از گمنامي بيرون مي آيد.
لازم به ذكر است دردوران صفويه به سال۱۰۵۱ هجري قمري نيز جاده سنگ فرش كوير در نزديكي زواره، ودر دنباله جاده معروف اصفهان به ري ساخته شده واين مسير راه اصفهان، كاشان زواره واردستان را از طريق گرمسار به خراسان وفيروزكوه مازندران وتهران مرتبط مي ساخته واين جاده از سياه كوه زواره به دوشعب تقسيم مي شده است و هنوز آثار اين جاده چون سنگ فرشهای«عهد صفوی» برجامانده است.
هرچندكه در آينده نزديك معادن زير زميني زواره چون‌ ذخاير عظيم نفتي و طلاكه دركوير زواره وجود دارد، اثرمثبتي روي شهر زواره مي گذارد . ويكي از اين معدن ها معدن طلاي كوه دم زواره مي باشد،كه درنيمه سال ۱۳۹۱ شمسي شناسايي شده وعيار آن ۲تا ۳ گرم درهرتن است وذخيره اين طلاي خالص ۲ تن پيش بيني شده است اين معدن درفاصله ۵۰ كيلومتري شمال شهر زواره ودراطراف کویردقه سرخ زواره قراردارد.

شب را به پاي داستانهاي شيرين و دوست داشتني ساربانها سپري كرديم و درسپيده دم صبحگاهي پس از اقامه نمازصبح به طرف كاروان اشترها كه درحلقه هايي گرداگرد خود آرميده بودند رفتيم و آنها يكي پس از ديگري از جا بر مي خاستند و گهگاهي صداي دلنواز زنگ اشترها سكوت كوير را مي شكست ، و ناگهان با فرياد هي هي ساربانها اين حيوانات قوي پيكرازجا برخاستند و درصف آرايي راهي چراهگاهها مي شدند .
يكي ازدوستان درآن لحظه گفت خداوند حكيم در قرآن كريم در سوره غاشيه به اشتر اشاره كرده و مي فرمايد « افلا ينظرون الي الابل كيف خلقت » آيا به شتر نمي نگريد كه چگونه آفريده شده و خداوند متعال آنرا چگونه از زميني مرده ، ‌فاقد حيات وبي شعور به اين صورت عجيب درآورده ، صورتي كه نه تنها خودش عجيب است بلكه اعضاء و قوا و افعالش نيز عجيب است ، و اين هيكل درشت را مسخر انسانها كرده كه حتي يك كودك از انسانها افسارش را مي كشد . يكي از ساربانها گفت واژه فرد به اشتر اطلاق مي شود و اين حيوان مي تواند روزها بدون آب در كوير سازش كند و تحمل بارهاي سنگين را دارد .
سپس با ساربانها خداحافظي نموديم و ضمن تماشا ازدق سرخ زواره ،. به طرف مكانهاي اكتشاف چاههاي نفت كوير زواره كه در آينده مورد عمليات حفر قرار مي گيرد رفتيم و قبل از ظهر به زواره برگشتيم .

Share Button

درباره همشهری

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme